ZARAR! Paran eriyebilir. Sosyal medyada birinin kazandığını görünce yükselen bir yatırımı hemen almak istiyorsan, önce bir dur. Ekranda gördüğün şey onun sonucu. Hangi fiyattan aldığı, ne kadar beklediği ve zarar ettiği işlemleri o paylaşımda görmeyebilirsin. Sen ise kararını tek bir kazanç görüntüsüne bakarak veriyor olabilirsin. En kötü karar anı şöyle gelir: Telefonda bir paylaşım görürsün. Fiyatın yükseldiğini fark edersin. “Şimdi almazsam kaçıracağım” dersin. Ne aldığını yeterince incelemeden para yatırırsın. Bu dürtünün adı FOMO. Yani fırsatı kaçırma korkusu. Korku sana acele ettirir; acele de normalde soracağın soruları unutturur. Buradaki önemli ayrıntı şu: Paylaşımı yapan kişinin alış fiyatı ile senin alış fiyatın aynı olmayabilir. O kişi fiyat yükselmeden önce almış olabilir. Sen ise kazanç paylaşımını gördüğünde daha yüksek bir fiyattan giriyor olabilirsin. Üstelik fiyatın yükselmiş olması, yükselmeye devam edeceğini göstermez. Bunu kimse bir ekran görüntüsünden bilemez. Sonra fiyat düşerse telaş başlar. Bu kez “Daha fazla kaybetmeyeyim” diyerek panikle satabilirsin. Ardından başka birinin kazanç paylaşımı çıkar. Yine aynı heyecan, yine aynı acele. İnsanların bu hatayı tekrarlamasının nedeni çoğu zaman budur: Önce başkasının kazancı karar verdirir, sonra kendi korkusu satış yaptırır. Kendini kontrol etmek için satın almadan önce basit bir soru sor: “Bunu neden alıyorum?” Cevabın yalnızca “Herkes alıyor” ya da “Birisi çok kazanmış” ise henüz kendi nedenini bulmamışsın demektir. Fiyat düşerse ne yapacağını da önceden düşün. Başkasının ekranındaki kazanca değil, kendi paranla verdiğin kararın gerekçesine bak.